20e Jaargang | donderdag 29 januari 2026

onsProat: Blue monday?

Afgelopen maandag was het weer blue monday, de meest deprimerende dag van het jaar. De term is afgeleid van het Engelse begrip “feeling blue” (neerslachtig, somber, down of depri zijn). Laten we ons op deze manier depressieve gevoelens aanpraten? Op zich snap ik het: alle feestdagen hebben we weer gehad en waar zou je dan nog naar uit kunnen zien? Hoe ouder je wordt, hoe sneller de tijd lijkt te gaan en dan zijn die rustige weken in januari juist wel fijn. De drukte van de decembermaand is achter de rug en het jaar ligt open als een onbeschreven blad voor ons. Een jaar vol nieuwe mogelijkheden met de vertrouwde activiteiten die bij verschillende jaargetijden horen als structuurpunten. Heb je dan nog tijd om je “blue” te voelen? Helaas zijn er veel mensen voor wie dit zeker zo is en er zijn genoeg redenen voor. Naast depri is het momenteel ook niet raar om je angstig te voelen; wat gebeurt er toch allemaal in de wereld of wat gebeurt er in het hoofd van Trump (waarbij ik twijfel of ik een hoofdletter zal gebruiken, bijna te veel respect). Waar stevenen we met z'n allen op af? Vorig najaar kregen we de informatie over het noodpakket wat we in huis moeten hebben, het doet wat met me. In mijn achterhoofd hou ik een lijstje bij dat wanneer we iets uit blik hebben gegeten, ik dit blik wel weer moet vervangen voor je weet maar nooit. Omdat we buitenaf wonen hebben we vaak wel voorraad in huis, we gaan niet dagelijks naar de supermarkt. Maar wanneer we geen elektriciteit meer hebben, gaat er al snel een groot gedeelte van die voorraad verloren doordat de diepvries het dan niet meer doet. Dit gaat nog maar over de voorraad eten maar hoe zal het zijn wanneer je continu voor je leven moet vrezen. Alleen al die angst kan een flinke bijdrage leveren aan blue monday. (meer…)

Lees meer

onsProat: Een houtkachel

Regelmatig verschijnt er weer een artikel in de krant over de houtstook. Ik lees dit met veel argwaan, omdat ik zelf graag hout stook, vooral met het koude weer van vorige week is het fijn om je te warmen aan een houtkachel. Maar dit kan zomaar een keer gebeurd zijn. Ik hoop dat we nog even door kunnen gaan. Ik ben ermee opgegroeid. In de winter maakte mijn moeder iedere dag de kachel aan. Hout was er altijd genoeg. Het kachelhout werd door vader gezaagd, op een zaagtafel met een cirkelzaag. Aangedreven door een zware elektromotor via een brede riem en poulies die op de motor en zaagtafel zaten. Als hij zaagde gaf dat een snerpend geluid dat door merg en been ging, maar je wist niet beter. De zaag had geen keurmerk, vader geen VCA-certificaat en ARBO-regels waren er nog niet. Het is altijd goed gegaan met vaders. Het zagen moest vaak ’s avonds gebeuren. ’s Anderendaags kwam de  buurman effe buurten en vertelde dat de kinderen de avond ervoor niet konden slapen omdat buurman Sjaak weer aan het zagen was geweest. De buurman was zo handig om tijdens het eten langs te komen zodat moeders de klacht dan ook hoorde: nadien werd er 's avonds niet meer gezaagd. (meer…)

Lees meer

onsProat: Koning Winter

Koning Winter heeft toegeslagen deze week. Een beetje sneeuw en Nederland ligt plat. Schiphol heeft verschillende vluchten geannuleerd, treinen lopen niet en strooizout is bijna op. Tja vanwege de klimaatverandering, rekenen we hier misschien niet echt meer op. Het is ook wel een beetje lastig maar het hoort ook bij Nederland en verder levert het naast botbreuken en een schade hier en daar aan auto’s, ook prachtig wintervertier op en nog mooiere plaatjes. Ik was vanmiddag even in het bos en hoorde de kinderen al van verre lachen en schreeuwen. Kinderen en ook 'grotere' kinderen maakten met hun sleetjes dankbaar gebruik van de kuilen van het motorcross terrein. Een terrein wat ook hierdoor multifunctioneel inzetbaar blijkt te zijn. Auto’s met een sleetje erachter, honden die aan het dollen waren in de sneeuw en blozende gezichten. Ik heb nog even genoten van de besneeuwde bomen en vergezichten en met sneeuw bedekte akkers. Ik heb foto’s proberen te maken, maar je kunt het nooit zo in een foto verpakken als het er in het echt uitziet. Gisteren hoorde ik dat vandaag (woensdag) De Waerdenborch gesloten zou zijn vanwege de winterse weersomstandigheden. Nog nooit voorgekomen, zei de vrouw die het vertelde. Jawel, zei ik, in de winter van 1979. Dat weet ik, want ik zat toen zelf op toen nog Scholengemeenschap Holten, nu De Waerdenborch. Het was lang winter en ook erg koud in mijn herinnering. Temperaturen ver beneden het vriespunt. Vanuit Herike ging ik met de fiets naar Markelo, parkeerde mijn fiets bij Eungs Schöppe en ging vervolgens met de bus verder naar Holten vanwege de winterse omstandigheden. Dit mocht van moeder bij wijze van grote uitzondering vanwege het weer. Normaal ging ik met de fiets naar Holten. Het kwam regelmatig voor dat de bus niet kwam of er kwam er eentje die al vol zat. Het kon ook zijn dat de gemeentebode vanuit het gemeentehuis kwam melden dat de bus niet kwam of dat de school gesloten was, ook nogal eens omdat de verwarming het niet deed. Tijdens een zo’n actie van de gemeentebode, gleed de arme man uit en raakte werkelijke elke tree van de trap van het gemeentehuis (nu Het Beaufort). Tot grote hilariteit van het jeugdige volk verzameld bij de bushalte. (meer…)

Lees meer

onsProat: Zou een beetje eenvoud niet genoeg zijn?

Soms zou ik willen dat ik kon terugspringen in de tijd. Niet om weer jong te zijn, al zou dat mooi meegenomen zijn. Maar gewoon terug naar de tijd voor het mobiele tijdperk. Naar een wereld waarin we nog niet werden beheerst door onze telefoons. Een wereld die niet tot in detail maakbaar hoefde te zijn. "Mam, ik snap het eigenlijk niet. Waarom moet je op 1 januari tegen iedereen zeggen: gelukkig nieuwjaar? Anders zeggen we dat ook niet," zegt onze jongste ineens. "Tja," antwoord ik, "dat is zo’n traditie. Er begint een nieuw jaar en dan wens je iemand het beste toe." "Maar eigenlijk zou je dat net zo goed in maart kunnen zeggen," vervolgt ze, "gewoon iemand het beste wensen." "Eigenlijk vind ik het toch raar," zegt ze even later. "Want het is toch niet altijd gelukkig?" En ze heeft natuurlijk gelijk. We zeggen het vaak op de automatische piloot, zonder er echt bij stil te staan. Ik denk er nog eens over na. Natuurlijk wens ik iedereen alle geluk en het beste toe, dat lijkt me niet meer dan vanzelfsprekend. Maar als ik echt mocht wensen… als ik iets mocht wensen waarvan ik denk dat veel mensen er gelukkiger van zouden worden, al was het maar voor even, dan zou ik dit wensen: (meer…)

Lees meer

onsProat: Tradities

Deze keer geen column van mijn zus Gerdien wegens familieomstandigheden, maar van mij, Arjan. Voor wie mij niet kent, ik ben de jongere broer van Gerdien, Arjan Kranenberg en woon ook in ons mooie Maarkel. 'Tradities' ja, iets van vroeger wat leuk is en proberen om in ere te houden. December zit er voor ons vol mee. Zo ook de kerstdagen. Tweede Kerstdag is voor ons altijd samen eten met de familie bij onze andere zus Anja in Lettele. Daar kwam ook de vraag van Gerdien om het deze keer over te nemen. Vroeger gingen we bij onze ouders eten maar toen dit zwaarder werd voor hun heeft Anja dit overgenomen. oudejaarsavond eten we altijd samen bij Gerdien en met Pasen komen we bij elkaar bij ons. Zo komen we overal en zijn we allemaal een keer de klos. (meer…)

Lees meer

onsProat: Ruzie rond de kerstboom

Het lijkt erop dat het ieder jaar eerder kerst is. Het viel dit jaar wel erg op. Zoals gebruikelijk halen we direct na Sinterklaas een kerstboom maar bij de kerstboomverkoop was het al helemaal niet druk meer en de meeste kerstbomen waren al weg. Dat was vroeger in Brabant bij ons thuis heel anders. Daar speelde de kerstboom een ondergeschikte rol met Kerst. De grote kerststal met zijn beschadigde gipsen beeldjes stond bij het religieuze gezin van de familie van der Schoot op de voorgrond met daarachter een kerstboompje, armzalig uitgedost met wat lampjes, paar ballen en een piek. Het plaatsen van de kerstboom gebeurde vaak net voor de Kerstdagen. Op het allerlaatst moest dan nog ergens een kerstboom gehaald worden en dan kwam moeders thuis met een onooglijk ding dat door moest gaan als kerstboom. (meer…)

Lees meer

onsProat: De kasballn van mie moo (De kerstballen van mijn moeder)

“Ik heb nog hele oude kerstballen van mijn moeder die ik in de kerstboom ga hangen.” zei ik tijdens een gesprek over kerstdecoratie met de collega’s. Toen ik het zei, rinkelden er al kleine belletje in mijn achterhoofd. Ik keek de collega’s nog eens aan en zei. “Die heb ik helemaal niet meer, die zijn verbrand toen ons huis is afgebrand, 10 jaar geleden!” Je herinnering is toch een raar iets, nog steeds denk ik dingen te hebben, die ik helemaal niet meer heb. Maar ik heb de kerstballen wel heel lang gehad, ik weet niet beter dan dat ze in een boom hingen thuis of later in mijn eigen boom. Moeder had ze gekregen, toen zij klein was, de ballen waren zeker 80 á 90 jaar oud. Er waren groene met wit geschilderde strepen, rode met zilver en witte blaadjes erop en een soort zilveren dennenappels. Een kostbaar iets in haar jeugd. Hoe blij zullen ze er mee geweest zijn. (meer…)

Lees meer

onsProat: Wat ik niet zag, totdat…

Ergens blaft er een hond. Maar het is niet goed in te schatten waar het geluid precies vandaan komt. Dat zal ongetwijfeld komen door de hoogte van de berghelling waar we ons begeven. Ik kijk momenteel uit het klein raampje, dat haast lijkt te verdwijnen in de dikke keien van het hutje waar we ons momenteel begeven. Iets naar beneden zie ik een stukje van het smalle pad, waar we echt net met onze kleine huurauto doorpasten. Het pad omgeven door aan de ene kant muren van huizen die hun beste tijd al gehad lijken te hebben. De andere zijde een muur van dikke stenen. Mijn schrik was dat hierachter zich weer een of andere afgrond bevond. Maar die angst was deze keer ongegrond. Hier vanaf dit kleine tafeltje, kijkend uit het raam, zie ik een oudere man met een emmer in zijn hand. Hij voert zijn kipjes, en er komt een schaap aangelopen. Er ligt een stukje grond met een tuin en deze dieren. Echter iets verder naar beneden lijkt het wel weer erg stijl naar beneden te gaan… Ik liet me leiden door de plaatjes die ik zag. Zeker als je tegenwoordig eenmaal ergens opzoekt, lijkt het werk al automatisch voor je gedaan te worden. Ergens begin augustus vroeg ik aan Frank, gaan we nog op vakantie? "Ja, best… zoek maar wat uit", kreeg ik te horen. Wil je niet helpen uitzoeken, probeerde ik nog. Maar daar kwam niks van. Alles buiten in de stallen heeft voorrang. En dat is goed, dus ik ben zelf maar gaan zoeken. En zo kwam ik op Madeira. Volgens de vele foto’s en filmpjes de plek voor natuurliefhebbers, lange hikes en een op en top vakantie. Dus de vliegtickets geregeld, een auto gehuurd en 4 verschillende Airbnb’s geboekt, verdeeld over het hele eiland. In september hadden wij bezoek vanuit Markelo, ik had net alles geboekt. "Daar zijn wij van’t jaar ook geweest, hartstikke mooi. Maar den huurauto, det he’w ter plekke weer geannuleerd. We hebben wel een taxi of bus geregeld om iets te zien. Geen haar op ons hoofd om daar te rijden", vertelden ze. Ik dacht toen nog, dat klinkt vast extremer dan het is, zo erg kan het niet zijn! (meer…)

Lees meer
 
Het weer in Markelo