Markelo in oude ansichten

In de Oude Toren gaan we dit jaar een deel van de verzameling oude ansichtkaarten van Herbert Hargeerds laten zien. Herbert spaart al geruime tijd oude ansichtkaarten die op Markelo georiënteerd zijn en stelt deze graag beschikbaar voor de rubriek De Oude Toren op Maarkelsnieuws. 

In plaats van een rollator werd voorheen veelvuldig gebruik gemaakt van een wandelstok. In Markelo noemt men dit nog steeds een ‘goastok’. Boeren, veehandelaren maar ook burgers gebruikten deze wandelstok niet alleen als steun bij het lopen. De goastok werd bijvoorbeeld versierd wanneer de ‘brulfteneugers’ op pad gingen om de gasten uit te nodigen voor het bruiloftsfeest dat in aantocht was. De mannen gingen gekleed in hun uitgaanskostuum met een roos op de pet en de versierde goastok en gebruikten de stok om tegen de deuren te kloppen. De Markelose goastok werd ‘s avonds aan het hoofdeinde van de bedstee gehangen zodat deze bij onraad als slagwapen kon dienen. 

De goastok werd oorspronkelijk gemaakt van mispelhout. Toen de mispel in de jaren dertig van de vorige eeuw schaars was geworden, werd overgestapt op goastokken van sleedoorntakken.In de winter worden de geschikte sleedoorntakken van minimaal tien jaar oude struiken gezaagd. Die worden daarna een jaar gedroogd. Vervolgens worden ze gekookt in een fornuispot en tussen de spaken van een wagenwiel rechtgebogen. Soms wordt een stok van ongeschild hout gemaakt, maar meestal wordt de bast verwijderd en wordt de stok mooi glad geschuurd. Het versierde handvat wordt gemaakt van gespleten ganzenveren en haren uit de staarten van de Friese paarden. In museumboerderij Eungs Schöppe worden met regelmaat nog steeds demonstraties gegeven in oude ambachten zoals het maken van de goastok.

Op de afbeelding hiernaast staat het echtpaar Kempers in Markelose klederdracht. De heer en mevrouw Kempers waren de laatste rokkenwevers in Markelo. Na de jaren dertig van de twintigste eeuw werd in Markelo vrijwel de klederdracht niet meer dagelijks gedragen. Sindsdien, tot omstreeks 1950, maakten zij nog de gestreepte stof voor de rokken van de Folkloristische Vereeniging. De heer Kempers heeft een lap handgeweven rokkenstof over zijn arm. Mevrouw Kempers toont een handgeweven onderrok.