Kerspel Goor: 1601-1602  Verpondingen

Op vrijdag 19 oktober aanstaande presenteert de Stichting Heemkunde Markelo het boek de Marke Kerspel Goor. Het zesde en laatste boek in deze reeks. De komende tijd publiceren wij enkele korte passages uit dit boek over de rijke historie van deze Marke. Het boek kan bij voorinschrijving tegen een prijs van 25 euro besteld worden via de website van de Stichting Heemkunde Markelo. Na die datum is het boek te koop bij Boekhandel Prins in Markelo, The Read Shop in Goor en Stichting Heemkunde Markelo tegen de prijs van € 27,50.

1601-1602  Verpondingen
Bij resolutie van 16 juni 1600 werd door Ridderschap en Steden een belasting onder de naam van verponding ingevoerd. Deze zou worden geheven over de onroerende goederen en “van yder mudde geseyes in den geheelen lande van Overijssel”. De provincie moest namelijk bijdragen in de geldmiddelen van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Er diende f 50.000 te worden bijgedragen ter delging van de kosten en voor het verkrijgen van een nieuwe lichting krijgsvolk. De 80-jarige oorlog met Spanje was immers nog gaande.

Achteraf bleek dat er ook bij de opgave van 1602 ongeveer een derde te weinig was opgegeven. Natuurlijk waren vooral de grondeigenaren en hun meiers onwillig om mee te werken.

De verponding is gedurende de gehele 17e en 18e eeuw gehandhaafd en werd in 1806 opgevolgd door een uniforme landelijke grondbelasting.

Anteeckeninge van enkele landerien des kerspel Goer:
1601. Bronninckreeff, 7 molder, na het olde op 8½ mudde, d´zalige drosthinne nu Bentinck, 4-7-8.
1602. Derrick ten Bronninckreve, 9 mudde geseies, 2 dagwerck hoylandes.
1601. Jan Gyminck, 10 molder, hemselffs, een heerengoedt, 5-0-0.
1602. Jan Giminck, 10 mudde geseyes, 1 dachwerck hoylandtz.
1601. Senckeldam, 9 molder, Willem van Hevel ende Jan van Coverden, 4-15-0.
1602. Jan ten Senkeldam, 8½ mudde geseyes, 1½ dagwerck.
1601. Rotger Brugginck, 8 molder, totte pastorye, 4-0-0.

1915  “Voornamen” belasting
Hoe spitsvondig onze overheid kan zijn om belastingen te creëren bleek in 1915 toen Minister van Financiën Treub vanwege de Eerste Wereldoorlog middelen zocht om de schatkist te vullen en wel door belasting te willen gaan heffen op personen met meerdere voornamen (!).

Na de bekendmaking van deze plannen werden er duidelijk minder kinderen geboren met meerdere voornamen. Uiteraard ging dit absurde idee niet door. Door de jaren heen is er niet veel veranderd.