Het oole boer’n

Het oole boer’n was ook niet alles. Het was vaak hard werken.

De jongste cijfers van de landbouwstatistiek liegen er niet om. Eind 2017 kende Nederland nog 32.729 akkerbouw- en veeteeltbedrijven. Dat zijn er ruim 32.000 minder dan in 2000. Dat betekent dat er gemiddeld 1.900 bedrijven per jaar mee ophouden. Volgens velen een zorgelijke ontwikkeling. De Stichting Heemkunde Markelo ging na hoe het gaat met de teruggang in Markelo. Rond 1970 kende Markelo (zonder Kerspel Goor) nog 700 gemengde landbouwbedrijven. Dit zijn bedrijven die koeien, varkens, kippen en akkerbouw hadden. Hieronder waren ook een aantal kleine bedrijfjes met 1 koe en wat kippen of een varken. Bij deze kleine boerderijtjes deed moeder de vrouw vaak het werk thuis en ging de man uit werken. Eind 2017 is het aantal gereduceerd tot circa 80 bedrijven, een teruggang van 13 bedrijven per jaar. Als deze trend zich voortzet, kent Markelo dan over 10 jaar nog wel landbouwbedrijven? (meer…)

Rechterlijke uitspraken

Een rijksdaalder uit die tijd

Sinds er een rechtelijke macht in Nederland is vindt men in de kranten ook rechtelijke uitspraken, soms moeilijk te begrijpen. Zo vonden wij in het archief van de Stichting Heemkunde Markelo een uitspraak uit 1791 die alleen al om het taalgebruik het lezen waard is.

8 Sept. 1791
Memorie voor den Amptsboode van het Scholtampt Lochem
Om met kennis en consent van den Heer officier des voorschr. Scholtampts ter instentie van Mr. G. de Wolff in qlt. als Advocaat Fiskaal des gltn Scholtampts, zo denzelven in dezen Ampte mogte worden bevonden, te arresteren en vervolgens dadelijk te citeren den persoon van Jan Uenks van Markelo in Overijssel wonende, tot het maken van afdragt met citant in zijne qlt., wegens het maken van ruzie en trekken voorts wonding door een mes van den persoon van Zwier Snellink, wonende voor knegt bij Gerrit Rengerink, op de Larense kermis of markt  zijnde geweest op maandag den 5den dezen lopende maand september 1791 met verzoek van exploict beding van relatie en wel expressen eysch van kosten, s salvis.
Johan Hendrik Jantsen adjunct Ambtsbode des Schoutampts Lochem relateerd op zijn eed, dat hij heden morgen den 8st September 1791, voorstaande arrest en citatie heeft geexploicteert en gearresteerde alhier overgebragt. (meer…)

Honderd jaar geleden

  Distributiebonnen in Nederland tijdens periode 1914-1918

Het jaar 2017 is weer bijna ten einde. In de Oude Toren kijken we vandaag welke gebeurtenissen er honderd jaar geleden eind december/begin januari plaats vonden, die voor vermelding in de krant in aanmerking kwamen. 1917 was een jaar dat de schaarste zijn intrede deed veroorzaakt door de Eerste Wereldoorlog. Zelfs het vervoer van brandhout zonder geleidebiljet was nog verboden. Stichting Heemkunde Markelo heeft een aantal berichten uit kranten teruggehaald van honderd jaar geleden. (meer…)

Verdwenen beroepen

De een na de andere coalitiepartij lanceert voorstellen waarbij oude wijn in nieuwe zakken wordt gedaan. Zo moet op de basisscholen de moestuin weer zijn intrede doen terwijl nu een reddingsplan voor oude beroepen wordt gelanceerd. Zo lezen wij in de krant:” Het is van “cultuurhistorisch belang” dat ambachtslieden (vaak gepensioneerden) met hun vakmanschap tradities voortzetten en tegelijkertijd met natuurlijke materialen en grondstoffen werken”.

Een prachtige volzin die de verschillende musea, die vaak met gebrekkige middelen dit cultuurhistorisch belang dit proberen in stand te houden, als muziek in de oren zal klinken. Ditzelfde geldt ook voor de oudheidkundige verenigingen die dit alles in foto, film en verhalen trachten vast te leggen. Hopelijk zullen hun inspanningen ook meer gewaardeerd worden. De Stichting Heemkunde Markelo die hier al jaren mee bezig is, plaatst hieronder een foto van riet snijden of “reet meeien” in 1936.

Op de foto van links naar rechts, Jan Hendrik ten Tije met zijn kinderen Hendrina en Hendrik Jan.

Oude tijden herleven

Markelo was zijn tijd al ver vooruit. Reeds in 1931 had de basisschool in Elsen al een moestuin en leerden de kinderen hoe ze met de natuur om moesten gaan. (meer…)

Het leven van een transportfiets

In de archieven van de Stichting Heemkunde Markelo is van alles te vinden. Zo kwamen we een verhaal tegen van een oude transportfiets. Het ging om een Raket transportfiets. De fiets was zijn transportleven begonnen als verkoopfiets voor stoffen. Voorop de dragen zaten drie koffers met textiel. De fiets was eigendom van de fa. Godeke die een textielzaak had aan de Stationsstraat in Markelo. De verkoper en berijder van de fiets was Frederik (Frits) Slomp die, tussen 1950 -1960,  in het buitengebied alle bewoners langs ging om zijn handelswaar aan de man te brengen en daar ruim de tijd voor nam. Nadat hij hiermee stopte werd hij beheerder van het dienstgebouw (Martinushof) en koster van de kerk. Rond 1960 kwam de fiets terecht bij J.H.Tijink ( Stokkumerbroek) en diende daar ruim tien jaar als melktransportfiets.  (meer…)

Ontspanningsgebouw

Het gebouw zoals het in 1966 werd opgeleverd

Vandaag in de Oude Toren wederom een bijdrage van de Stichting Heemkunde Markelo die hun archief zijn ingedoken naar aanleiding van een artikel over de plannen rondom het voormalige Ontspanningsgebouw. Op Maarkelsnieuws lazen zij dat de gemeente Hof van Twente een exploitatieovereenkomst en overeenkomst planschade heeft getekend voor de bouw van 17 appartementen aan het Burgemeester de Beaufortplein 5 in Markelo. Om de bouw mogelijk te maken is een wijziging van het huidige bestemmingsplan noodzakelijk. De bedoeling is om hier zorgappartementen te realiseren en geen reguliere appartementen. Het Beaufortplein 5 is bij de Markeloërs beter bekend als het Ontspanningsgebouw. Dit gebouw zag in 1966 het levenslicht toen de kerk een bouwterrein van de gemeente aankocht waarop zij een verenigingsgebouw en een gymnastieklokaal liet bouwen. Het bouwen van een gymnastieklokaal is meer een taak voor de gemeente, doch de financiële positie van de gemeente was zodanig slecht dat ze geen toestemming kreeg van de provincie om zelf zo’n accommodatie te bouwen. Toen het gebouw eenmaal klaar was verhuurde de kerk het aan de gemeente. (meer…)

Geen nieuws onder de zon

De gemeenteraad heeft in de laatste raadsvergadering besloten dat er een onderzoek zal komen naar een mogelijke verplaatsing van ABZ Diervoeding uit de dorpskern van Markelo. Een motie die op initiatief van de PvdA werd ingediend werd door de raad unaniem aangenomen. De sociaal democraten zien in de locatiekeuze van het kindcentrum op de plek van de huidige Obs de Zwaluw en de actuele discussie rondom de gezondheidsrisico’s van fijnstof directe aanleiding om na te gaan of het gewenst zou zijn om de fabriek uit het centrum van Markelo te verplaatsen.  (meer…)

Intocht Sinterklaas en Zwarte Piet 

Sinds 2014 lezen en horen we vele discussies over Sinterklaas en Zwarte Piet (zie hieronder):

Kort na de Sinterklaasintocht in 2014 riep de werkgroep in een verklaring de Nederlandse overheid op initiatief te nemen tot een nationaal debat waarin voor- en tegenstanders van Zwarte Piet hun mening moeten geven. Afschaffen van het feest vond de werkgroep ook toen niet nodig. “Uiteindelijk is het aan het Nederlandse volk om over de affaire te discussiëren én te beslissen.”

Wellicht verdwijnt deze traditie doordat steeds minder mensen zich willen inzetten voor de organisatie van dit kinderfestijn. Gelukkig zet de Stichting Jeugd Activiteiten Markelo de traditie voort die jarenlang werd gecoördineerd door de Ondernemersvereniging Markelo. In bovenstaand filmpje de intocht van Sinterklaas in 1950 in Markelo. Toen was de belangstelling nog heel groot.

Zorgen om de zorg

Vandaag in de Oude Toren een artikel met dank aan de Stichting Heemkunde Markelo over de zorg. Nederland is in de ban van de zorg, tenminste… als men de kranten leest, het geleuter in de 2e kamer volgt, de klachten over de bureaucratie hoort en de dure rapporten probeert te lezen. Aan dit laatste (bureaucratie en rapporten) gaat de zorg ten onder. Rapporten waarin beschreven staat hoeveel tijd een zorgmedewerkster mag besteden aan het strijken van een overhemd (ophalen van strijkijzer, klaarzetten van strijkplank etc.) Als je dit leest gaan de gedachten terug naar onze wijkzuster, in Markelo bekend als Zuster Teusink. Zij deed wat er gedaan moest worden, zonder veel ophef. Zij kende de mensen en heel Markelo kende haar. Wat ook belangrijk was, zij beschikte over een soort gezag wat door de bewoners als vanzelfsprekend aanvaard werd. Laten alle rapportschrijvers haar eens als voorbeeld nemen. (meer…)