Uitbreidingsplan uit 1941

De discussie over een rondweg of noordelijke ontsluiting van Markelo is al meer dan 85 jaar oud. Op 23 januari 1941 sprak de gemeenteraad van de toenmalige gemeente Markelo voor het eerst over een weg die het doorgaande verkeer buiten de dorpskern moest leiden. Een uitbreidingsplan van ir. Verdenius voorzag in een verbinding vanaf de Goorseweg via het Beukenlaantje naar de Holterweg. De gemeenteraad stemde met vijf tegen vier stemmen in, maar door de Tweede Wereldoorlog verdwenen de plannen in de la. Na de oorlog keerde het onderwerp met grote regelmaat terug. In 1953 stelde de provincie Overijssel opnieuw een rondweg voor, in 1957 werd een noordelijke ontsluitingsweg onderzocht en ook bij de ontwikkeling van het bedrijventerrein in 1964 werd rekening gehouden met een toekomstige rondweg. Geen van de plannen werd uiteindelijk uitgevoerd.

Toen de verkeersdruk in de jaren zeventig verder toenam, groeide ook de roep om een structurele oplossing. In december 1986 pleitten verschillende raadsleden opnieuw voor een rondweg om het zware verkeer uit de Grotestraat te weren. Burgemeester Michiel van Haersma Buma temperde de verwachtingen destijds met de opmerking dat een rondweg waarschijnlijk pas rond 2040 gerealiseerd zou kunnen worden. Die uitspraak klinkt veertig jaar later opvallend actueel. Ook na de gemeentelijke herindeling bleef het onderwerp terugkomen. De gemeente Hof van Twente presenteerde in 2008 plannen voor een noordelijke randweg, terwijl de Dorpsraad Markelo zich in 2010 verzette tegen de verlaging van de maximumsnelheid op de Goorseweg en Stationsweg, juist omdat een alternatieve noordelijke route ontbrak. In 2013 beschreef Stichting Heemkunde Markelo de geschiedenis treffend als ‘De lijdensweg van een rondweg‘, waarna Gemeente Belangen zich een jaar later verzette tegen het inzetten van het voor de randweg gereserveerde budget voor onder meer het Kaasplein.

De discussie is ook vandaag de dag nog springlevend. Bewoners van de Tolweg vragen de gemeente om maatregelen vanwege de sterk toegenomen verkeersdrukte en wijzen erop dat bij de uitbreidingen van de Noordachteresch in de jaren zeventig, Anholtskamp in de jaren negentig en De Esch in de jaren 2000 steeds is gesproken over een betere noordelijke ontsluiting, maar dat die nooit is gerealiseerd. In 2018 sprak 91 procent van de deelnemers aan een enquête van de Dorpsraad Markelo zich uit voor een extra noordelijke ontsluitingsweg. Ook bij de presentatie van de woningbouwplannen voor Markelo-Noord in 2022 en in de reactie van de Dorpsraad op de ontwerp-Omgevingsvisie eerder dit jaar werd opnieuw gepleit voor onderzoek naar een rondweg. Ruim 85 jaar nadat de eerste contouren op papier werden gezet, is de centrale vraag daarmee nog altijd dezelfde: hoe blijft Markelo bereikbaar, zonder dat de leefbaarheid in het dorp verder onder druk komt te staan.